Διαβάστε το πρώτο μέρος το οποίο είναι πάρα πολύ μεγάλο και γιαυτό δεν μπορεί να δημοσιευτεί ολόκληρο αλλά ένα μέρος του και το επόμενο που είναι "κρυμμένο" θα πρέπει να πατήσετε την επιλογή που θα έχει στο τέλος του άρθρου ΔΕΙΤΕ ΤΗΝ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΕΔΩ για να ανοίξει ολόκληρο το άρθρο. (Αρχική δημοσίευση Τετάρτη 30 Δεκεμβρίου 2015 )
Μέρος Α'
Προλεγόμενα
Δεν κατάγομαι από την Αμφίκλεια (γνωστή ως Δαδί). Την έχω επισκεφθεί, αλλά χωρίς να παραμείνω αρκετό χρόνο. Από τα γνωστά μου επώνυμα έχω τα αδέρφια Γκρινιάτσου (Νικόλαος και Γεωργία) και τον καλό φίλο Γιάννη Σφυρή. Αυτά ήταν και η αφορμή για να ασχοληθώ με το θέμα.
Μελετώντας τους Έλληνες μετανάστες που πήγαν στην Αμερική, εδώ και αρκετά χρόνια, κατέγραψα και όσους προέρχονταν από το Δαδί. Η συγκέντρωση του υλικού άρχισε πριν 5 και πλέον χρόνια. Η επεξεργασία έγινε τμηματικά και το μεγαλύτερο μέρος της έγινε το φθινόπωρο του 2014. Η εργασία ολοκληρώθηκε στις 20 Νοε. 2014.
Για το αποτέλεσμα αυτό χρειάστηκαν πολλές ώρες και μέρες εντατικής απασχόλησης. Με βοήθησε πολύ, μέσω του Διαδικτύου, τεξαιρετικό αμερικανικό αρχείο μετανάστευσης του νησιού Έλλις (EllisIsland). Η έρευνα απέδωσε 192 μεταναστευτικά ταξίδια (κάποιοι μετανάστες έκαναν 2 ταξίδια). Ίσως να διέφυγαν κάποια ονόματα που δεν εντόπισα ή να έγραψαν άλλο τόπο γέννησης και προηγούμενης διαμονής. Θυμίζω τη (συνήθη) περίπτωση που κάποιοι, τότε στις ΗΠΑ, δήλωναν ότι γεννήθηκαν ή ότι διέμεναν στη μεγαλύτερη πόλη (π.χ. Λαμία) της περιοχής. Κάτι τέτοιο όμως, θα πρέπει να το συμπληρώσει κάποιος που ξέρει τα ντόπια επώνυμα, κι αν είναι μεγαλύτερης ηλικίας (με καλή μνήμη) ακόμα καλύτερα.
Η παρούσα εργασία θα μπορούσε να εμπλουτιστεί με φωτογραφικό υλικό των μεταναστών στις ΗΠΑ, που εγώ δεν έχω αυτή τη δυνατότητα. Ο τοπικός Σύλλογος ή με πρωτοβουλία κάποιου (ή κάποιων) μπορεί να αναζητήσει και να βρεθούν στο Δαδί κάποιες φωτογραφίες, που θα εμπλουτίσουν την προσπάθεια αυτή. Επίσης μπορεί να συμπληρωθεί η εργασία, με την τύχη των μεταναστών αυτών, δηλ. ποιοι γύρισαν στην πατρίδα και ποια ήταν η προκοπή τους (επαγγελματική και προσωπική).
Η εργασία-μελέτη αυτή θέλει να τιμήσει τους ανθρώπους της ιστορικής κωμόπολης, για την τόλμη και την απόφαση να φύγουν στα ξένα (μερικοί ίσως να μην ξαναδούν τον τόπο τους), θυσιάζοντας τα καλύτερά τους χρόνια για να ζήσει η γονική οικογένεια και οι ίδιοι καλύτερα.
Μετά από έναν αιώνα, η προσπάθεια αυτή αποτείνεται στο θυμικό όσων έζησαν ή έχουν εικόνες από τα χρόνια της μετανάστευσης στην Αμερική. Είναι όμως μια αναγκαία κατάθεση μνήμης για τους νεότερους, στους οποίους και αφιερώνεται.
1. Η κατάσταση στην πατρίδα - Η απόφαση μετανάστευσης
Η Αμφίκαια (όπως λεγόταν τότε) ήταν από τις πλέον ακμάζουσες πόλεις των Φωκέων. Αργότερα αποκτά το όνομα Αμφίκλεια και μέχρι τα βυζαντινά χρόνια συναντάται με αυτή την ονομασία. Κατά τους μεταβυζαντινούς χρόνους έχασε την πολιτική ελευθερία από τους Φράγκους. Την περίοδο αυτή χάθηκε η ονομασία Αμφίκλεια. Εμφανίστηκε η τοπωνυμία Δαδί.
Την περίοδο της τουρκοκρατίας στο Δαδί είχε σχολείο ελληνικό και δυο εκκλησίες, δείγμα της ανυπαρξίας Τούρκων στη πόλη. Εκκλησιαστικά το Δαδί υπαγόταν στον επίσκοπο Αταλάντης. Ήταν ξακουστή η υφαντική βιοτεχνία του Δαδιού. Στην επανάσταση του 1821 και σ’ όλα τα χρόνια του αγώνα, το Δαδί προσέφερε πολλά.
Στα 1833 δημιουργήθηκε ο δήμος Δρυμίας[1] με έδρα το Δαδί. Τότε το Δαδί αριθμούσε περίπου 1.670 κατοίκους. Στα 1912 το Δαδί έγινε κοινότητα[2] και το 1915 μετονομάστηκε σε Αμφίκλεια με 4.106 κατοίκους.
Στην απογραφή πληθυσμού του 1896 είχε συνολικά 3.431 κατοίκους. Κατά την απογραφή του 1920 εμφανίζεται αύξηση (20%) φτάνοντας τους 4.102 κατοίκους (βλ. πίνακα 1).
Η ζωή των κατοίκων και η οικονομία της γύρω περιοχής στα χρόνια εκείνα στηριζόταν κυρίως στη γεωργία[3], την κτηνοτροφία και τη μεταποίηση. Σχεδόν όλοι οι κάτοικοι είχαν χωράφια (άνυδρα ή ποτιστικά) με κύριες καλλιέργειες τα καπνά, το βαμβάκι και τα σιτηρά.
