Κυριακή, 18 Οκτωβρίου 2015

Ασφαλιστικό- Περικοπές έως 20% στις συντάξεις ζητεί η Επιτροπή Σοφών

Συμπληρωματικό του Μνημονίου και όχι... υποκατάσταστο φαίνεται πως είναι το πόρισμα της Επιτροπής των Σοφών που παρουσιάστηκε χθες από τον Υπουργό Εργασίας, κ. Γιώργο Κατρούγκαλο. 
Για αυτό και το πόρισμα της εν λόγω Επιτροπής "οδηγεί" σε μεσοσταθμικές 11% μειώσεις συντάξεων (σημερινών και μελλοντικών) άνω των 1.000 ευρώ (πιθανότατα ως άθροισμα κύριας και επικουρικής, χτυπώντας έτσι ακόμα και κύριες συντάξεις των 700 ευρώ) μέσω των ενιαίων κανόνων εισφορών – παροχών τους οποίους προτείνει. Έτσι αναμένεται να χαθεί τουλάχιστον μία σύνταξη το χρόνο για εκείνους τους 900.000 συνταξιούχους (Δημόσιο, ΔΕΚΟ, Τράπεζες κλπ.) που θα υποστούν περικοπές. Πάντως, από το σύνολο των αλλαγών οι οποίες προτείνονται στο εν λόγω πόρισμα θα επηρεαστούν τα 2,6 εκατ. συνταξιούχοι οι οποίοι λαμβάνουν 4,5 εκατ. συντάξεις (2,6 εκατ. κύριες, 1,3 εκατ. επικουρικές κτλ.).
Οι μειώσεις αυτές θα είναι μικρότερες για όσους είναι λίγο πάνω από τα 1.000 ευρώ και θα μεγαλώνουν ολοένα και περισσότερο απομακρύνονται από το εν λόγω επίπεδο.

Εξάλλου, κορυφαίο στέλεχος του υπ. Εργασίας, μετά την παρουσίαση του πορίσματος των Σοφών, ανέφερε πως "θα επαναυπολογιστούν οι συντάξεις με βάση τον μισθό που είχαν όταν βγήκαν σε σύνταξη, αλλά ακόμα δεν είναι γνωστό το ποσοστό αναπλήρωσης", αν και πληροφορίες αναφέρουν πως, σύμφωνα με ορισμένα σενάρια ενδέχεται να πέσει στο 50 -55% ανοίγοντας το δρόμο για μειώσεις έως και 20-30% στις υψηλές συντάξεις.

Εξάλλου, χθες ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, κ. Γιάννης Δραγασάκης μιλώντας στο Mega δήλωσε πως "κύριο μέλημα της συζήτησης για το ασφαλιστικό είναι να υπάρξει ένα σύστημα βιώσιμο, "με εγγυημένη τη σύνταξη, έστω μέχρι τα 1.000 ευρώ, με αναδιανεμητικό χαρακτήρα, αλλά που θα λαμβάνει υπόψη και τη νέα πραγματικότητα". Πάντως το κενό που πρέπει να κλείσουν τα νέα μέτρα ανέρχονται σε 700 εκατ. ευρώ, όπως παραδέχτηκε χθες ο κ. Κατρούγκαλος στην παρουσίαση του πορίσματος των Σοφών, όπως είχε αναφέρει το Capital.gr.

Στόχος της 12μελούς επιτροπής των Σοφών για το Ασφαλιστικό δεν ήταν άλλος, σύμφωνα με το ίδιο το δημιουργό της, τον υπ. Εργασίας κ. Γιώργο Κατρούγκαλο εκτός από τη διαμόρφωση μέτρων στο συνταξιοδοτικό τα οποία θα οποία θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως "υποκατάστατα" σε εκείνα που προβλέπει το νέο Μνημόνιο.
Ωστόσο, δεν κατάφερε κάτι τέτοιο γιατί οι περισσότερες αν όχι όλες οι προτάσεις των Σοφών απλώς εξειδικεύουν στην ελληνική πραγματικότητα της μνημονιακές ρήτρες. 

1. Ασαφές το τι προτείνεται για τους ασφαλιστικούς νόμους του 2010 και του 2012Το Μνημόνιο προβλέπει πως ρητά πως "οι συνταξιοδοτικές μεταρρυθμίσεις του 2010 και του 2012 (σ.σ. νόμοι 3863/2010, 3865/2010. Νόμος 4093/2012) εάν εφαρμοστούν πλήρως, θα βελτιώσουν σημαντικά την μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα του συνολικού συνταξιοδοτικού συστήματος" και "για να αντιμετωπίσουν αυτές τις προκλήσεις, οι αρχές δεσμεύονται να εφαρμόσουν πλήρως τις υφιστάμενες μεταρρυθμίσεις και επίσης θα προβούν με περαιτέρω μεταρρυθμίσεις για την ενίσχυση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας με στόχο την επίτευξη εξοικονόμησης της τάξης του ¼ του ΑΕΠ το 2015 και της τάξης του 1% του ΑΕΠ έως το 2016.
Από τη μεριά τους οι Σοφοί αναφέρουν πως "οι συνταξιοδοτικοί νόμοι 3863/10 και 3865/10 δεν ήταν μια ικανοποιητική απάντηση στο πρόβλημα", χωρίς να ξεκαθαρίσουν στο τι πρέπει να γίνει με αυτούς. Να σημειωθεί πως το σύστημα των καθορισμένων εικονικών εισφορών που προτείνεται από την Επιτροπή Σοφών, σύμφωνα με το οποίο "ο εργαζόμενος συσσωρεύει σε έναν ατομικό λογαριασμό όλες τις εισφορές της επαγγελματικής του σταδιοδρομίας" και " η συσσωρευμένη αξία των εισφορών ισούται με την παρούσα αξία των μελλοντικών καταβολών της σύνταξης" δεν διαφέρει δραματικά από τον τρόπου υπολογισμού της αναλογικής σύνταξης που προβλέπει ο νόμος 3863/2010.
Εξάλλου, μεταξύ της Επιτροπής κατατέθηκε η άποψη που υποστήριζε την "εφαρμογή νόμων 3863/10 και 3865/10, με βελτιώσεις, σε όλους τους ασφαλισμένους, πλην του ΟΓΑ" που σημαίνει τον "περιορισμό του χρόνου καθ’ ολοκληρία εφαρμογής του νέου τρόπου υπολογισμού : είτε με πλήρη εφαρμογή του νέου συστήματος από συγκεκριμένη ημερομηνία (π.χ. 1-1-2020), είτε με επιτάχυνση της μεταβατικής περιόδου (π.χ. από 1-1-2018 λαμβάνεται υπόψη ο μέσος όρος αποδοχών που αντιστοιχεί στο χρόνο ασφάλισης από 1-1-1995 έως τη συνταξιοδότηση και από 1-1-2021 ο μέσος όρος αποδοχών όλου του ασφαλιστικού βίου, ή με πολύ σύντομη εφαρμογή του μέσου όρου αποδοχών της τελευταίας εικοσαετίας)".

Από τη "βασική" στην "εθνική-κοινωνική" σύνταξη
§ Η Επιτροπή υποστηρίζει "μία εθνική – κοινωνική σύνταξη χρηματοδοτούμενη από τον κρατικό προϋπολογισμό", η οποία "πρέπει να καθοριστεί σε τέτοιο επίπεδο, ώστε να προστατεύει όσους δεν έχουν ένα συνεχή και πλήρη ασφαλιστικό βίο (άτυπες μορφές απασχόλησης, διαστήματα ανεργίας) και "δεν θα πρέπει να περιορίζεται σ’ ένα στοιχειώδες ποσό, ιδιαίτερα σε μια εποχή βαθιάς οικονομικής κρίσης με ασυνεχή ιστορικά ασφάλισης, μικρή συσσώρευση ασφαλιστικού πλούτου, χαμηλούς μισθούς".
 Ωστόσο ο μνημονιακός νόμος 3863/2010 τον οποίο πρέπει να εφαρμόσει η κυβέρνηση προβλέπει επίσης πως "τη βασική σύνταξη αυτή τη δικαιούνται όχι μόνο οι ασφαλισμένοι των οργανισμών κοινωνικής ασφάλισης (πλην ΟΓΑ) και του Δημοσίου "ανεξαρτήτως χρόνου υπαγωγής στην ασφάλιση που θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα από την 1η Ιανουαρίου 2015 και εφεξής", αλλά και οι "ανασφάλιστοι"και "όσοι έχουν πραγματοποιήσει λιγότερες από 4.500 ημέρες ή 15 έτη ασφάλισης", "έχουν συμπληρώσει το 65ο έτος της ηλικίας" και το "ατομικό και το οικογενειακό τους εισόδημα από οποιαδήποτε πηγή δεν υπερβαίνουν το ποσό των 5040 ευρώ και 1080 ευρώ αντίστοιχα".
Όσον αφορά το μέλλον των επικουρικών ταμείων, το Μνημόνιο προβλέπει αποκατάσταση του παράγοντα διατηρησιμότητας της μεταρρύθμισης του 2012", δηλαδή της ρήτρας μηδενικού ελλείμματος στα ταμεία επικουρικής ασφάλισης και πρόνοιας ή την "εξεύρεση αμοιβαία αποδεκτών εναλλακτικών μέτρων στο συνταξιοδοτικό σύστημα". Η Επιτροπή υποστηρίζει την ύπαρξη "ενιαίων ποσοστών εισφορών" για τις επικουρικές συντάξεις και τα εφάπαξ αλλά έχουν κατατεθεί και άλλες… τρεις –τέσσερις ακόμα διαφορετικές απόψεις σχετικά με αυτό το θέμα.

2. Συμφωνούν για ένα ενιαίο Ασφαλιστικό ταμείοΤο Μνημόνιο προβλέπει "έως τον Δεκέμβριο του 2015, (βασικό παραδοτέο) η κυβέρνηση θα ενοποιήσει όλα τα ταμεία κοινωνικής ασφάλισης σε μια ενιαία οντότητα, θα προβεί σε κατάργηση όλων των υφιστάμενων ρυθμίσεων για τη διακυβέρνηση και τη διαχείριση, θα συγκροτήσει νέο διοικητικό συμβούλιο και ομάδα διαχείρισης χρησιμοποιώντας την υποδομή και οργάνωση του ΙΚΑ, θα εφαρμόσει κεντρικό μητρώο συνεισφερόντων και θα δημιουργήσει κοινές υπηρεσίες".

Η Επιτροπή Σοφών, παρά τις επιμέρους διαφορετικές απόψεις οι οποίες διατυπώνονται να κινείται ακριβώς στην ίδια κατεύθυνση υποστηρίζοντας ένα "εθνικός φορέα κοινωνικής ασφάλισης με ένταξη σε αυτό όλων των φορέων κύριας, επικουρικής ασφάλισης και εφάπαξ παροχών".

3. Συμφωνούν στις ενιαίες εισφορέςΤο Μνημόνιο προβλέπει ξεκάθαρα πως η κυβέρνηση πρέπει να προχωρήσει:
· Στην "αναθεώρηση και τον εξορθολογισμό όλων των διαφορετικών συστημάτων των βασικών συνιστωσών των συντάξεων που είναι εγγυημένες με βάση τις εισφορές και βάσει ελέγχου των πόρων, λαμβάνοντας υπόψη τα κίνητρα για εργασία και για καταβολή εισφορών"
· Στην "εναρμόνιση των διαδικασιών για την καταβολή των εισφορών και των παροχών σε όλο το φάσμα των ταμείων"
· Στην "εναρμόνιση των κανόνων σχετικά με τις εισφορές σε όλα τα ταμεία συντάξεων προς τη δομή των εισφορών στο κύριο ταμείο κοινωνικών ασφαλίσεων υπαλλήλων (ΙΚΑ)

Η Επιτροπή Σοφών υποστηρίζει:
"Ενιαία ποσοστά εισφορών και βάση υπολογισμού τους α) για κύρια σύνταξη, β) για επικουρική σύνταξη και γ) για εφάπαξ παροχές, με μόνη διάκριση αυτή σε μισθωτούς και αυτοτελώς απασχολούμενους". Η Επιτροπή αρκείται να αναφέρει πως "τάσσεται κατά της κατάργησης των οριζόντιων περικοπών των συντάξεων".

· Την "καθιέρωση ενιαίου τρόπου υπολογισμού της σύνταξης, κύριας και επικουρικής, για παλιούς και νέους ασφαλισμένους, αφού προηγουμένως καθοριστεί με Αναλογιστική Μελέτη το ποσοστό, κατά το οποίο τόσο η κάθε σύνταξη χωριστά, όσο και όλες από κοινού, θα αναπληρώνουν τις αποδοχές του ασφαλισμένου".

4. Συμφωνούν στην ύπαρξη ενός κοινού Κεφαλαίου των ταμείωνΤο Μνημόνιο προβλέπει πως η κυβέρνηση "θα εγκρίνει επίσης πρόγραμμα για τη δημιουργία κοινού συνόλου κεφαλαίων που θα τεθεί σε πλήρη λειτουργία μέχρι τα τέλη Δεκεμβρίου 2016".

Η Επιτροπή Σοφών πάει ένα βήμα παραπέρα τη συγκεκριμένη ρήτρα προτείνοντας ένα "Κεφάλαιο" ή "Ταμείο" που θα κλείνει τα ελλείμματα των συνταξιοδοτικών ταμείων και "θα τροφοδοτείται από τον κρατικό προϋπολογισμό, την περιουσία των Ταμείων, καθώς και από τους συμπληρωματικούς πόρους που θα μπορέσει να κινητοποιήσει το Κράτος, για την περίοδο μέχρι το 2050".

Σύμφωνα με την Επιτροπή ένας "νέος τέτοιος πόρος μπορεί, λ.χ., να είναι μια εισφορά στους υψηλά αμειβόμενους ή ένας τραπεζικός φόρος ή ένας φόρος στις μεγάλες περιουσίες και γενικά ένας φόρος εκεί που συγκεντρώνεται, παρά την κρίση, ο πλούτος".

Δεν υπάρχουν σχόλια: